Giáo án Địa lí 7 - Tiết 20+21. Chủ đề: Môi trường hoang mạc

Nội dung tài liệu: Giáo án Địa lí 7 - Tiết 20+21. Chủ đề: Môi trường hoang mạc

1. ChƯơng III: Môi trƯờng hoang mạc. Hoạt động kinh tế của con ngƯời ở hoang mạc Tiết 20 - 21: CHủ Đề: môI trƯờng hoang mạc I. Mục tiêu chủ đề: 1. Kiến thức: - Đặc điểm cơ bản của môi trường hoang mạc: khí hậu khắc nghiệt, cực kì khô hạn, phân biệt sự khác nhau giữa hoang mạc nóng và hoang mạc lạnh - Biết được sự thích nghi của sinh vật với môi trường hoang mạc - Nắm vững được các hoạt động kinh tế cổ truyền và hiện đại của con người trong các hoang mạc, thấy được khả năng thích ứng của con người ở môi trường hoang mạc. - Biết được nguyên nhân hoang mạc hoá đang mở rộng trên Thế giới. Các biện pháp cải tạo, chinh phục, ứng dụng hoang mạc vào cuộc sống. 2. Về kĩ năng: Rèn kĩ năng đọc, so sánh biểu đồ khí hậu, phân tích ảnh địa lý 3. Thái đội: - Yêu thích môn học, thích tìm hiểu khám phá thế giới... 4. Tớch hợp: - Tớch hợp liờn mụn: Sinh học... - Tích hợp: Bảo vệ môi trường, hạn chế quá trình hoang mạc hóa. 5. Năng lực: + Năng lực chung: Năng lực giải quyết vấn đề, năng lực hợp tỏc, năng lực giao tiếp, tự học. + Nhúm năng lực riờng: Tư duy tổng hợp theo lónh thổ; sử dụng bản đồ, biểu đồ; Sử dụng số liệu thống kờ; Sử dụng tranh ảnh. II. Phương pháp : Sử dụng phương pháp: Thuyết trình, Đàm thoại gợi mở, thảo luận nhóm, phương pháp biểu đồ bản đồ... III. Chuẩn bị: 1. Chuẩn bị của GV - Bản đồ khí hậu Thế giới - Biểu đồ khí hậu 2. Chuẩn bị của HS : - Sưu tập ảnh các hoang mạc ở các châu lục - ảnh hoạt động kinh tế trên hoang mạc IV. Tiến trình dạy học: 1. Tổ chức: Ngày dạy Tiết Lớp Sĩ số Vắng 7 A2 7 A3 7 A2 7 A3
2. 2. Kiểm tra bài cũ: T1: Kiểm tra bài tập thực hành của HS T2: - Cho biết vị trí, nguyên nhân hình thành hoang mạc trên Thế giới ? Khí hậu hoang mạc có những đặc điểm gì? - Tính thích nghi với môi trường khắc nghiệt khô hạn của sinh vật ở hoang mạc? 3. Bài mới: A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG GV yêu cầu HS quan sát hình ảnh và đoán xem bức ảnh trên thể hiện cảnh quan của môi trường như thế nào? B. HOẠT ĐỘNG HèNH THÀNH KIẾN THỨC 1. Đặc điểm của môi trường * GV yêu cầu HS nhắc lại: - Các nhân tố ảnh hưởng tới khí hậu?
3. - Đặc điểm cơ bản của khí hậu nhiệt đới? * GV yêu cầu HS quan sát lược đồ 19.1 SGK và cho biết: - Các hoang mạc thường phân bố ở đâu trên Thế giới ? - Xác định vị trí một số hoang mạc nổi tiếng thế giới trên bản đồ? - Nhận xét diện tích hoang mạc trên Thế giới ? - GV yờu cầu HS thảo luận theo cặp và trả lời cỏc cõu hỏi trờn - Gv nhận xột và chuẩn kiến thức Nội dung chớnh - Phân bố: Dọc 2 chí tuyến và giữa đại lục á- Âu - Diện tích: khá lớn ở Châu á, Châu Phi, Châu Mĩ, Lục địa Ôxtrây lia - Tại sao hoang mạc lại phát triển mạnh dọc 2 chí tuyến và giữa các châu lục? - Nêu đặc điểm chung của khí hậu hoang mạc? Nội dung chớnh - Đặc điểm khí hậu: + Vô cùng khô hạn ( mưa > bốc hơi) khắc nghiệt. + Biên độ nhiệt năm và biên độ nhiệt ngày và đêm lớn. - Xác định vị trí 2 địa điểm H19.2 H19.3 SGK trên bản đồ H 19.1 và đọc tên 2 biểu đồ khí hậu: + Cho biết 2 biểu đồ trên có điểm gì khác với biểu đồ khí hậu đã học? + Quan sát và phân tích 2 biểu đồ trên? - nêu đặc điểm chung của khí hậu hoang mạc và so sánh sự khác nhau về chế độ nhiệt của hoang mạc đới nóng và đới ôn hoà? Các yếu Hoang mạc đới nóng Hoang mạc đới ôn hoà tố Mùa Mùa hè Biên độ Mùa Mùa hè Biên độ đông nhiệt đông nhiệt năm năm Nhiệt độ 80C 400C 320C - 200C 160C 360C
4. Lượng Không Rất ít Rất ít Mưa ít mưa mưa 10mm 5mm 60mm Đặc điểm - Biên độ nhiệt năm cao - Biên độ nhiệt năm rất cao khác nhau - Mùa đông ấm mùa hè rất - Mùa hè không nóng, mùa đông của khí nóng rất lạnh. hậu - Lượng mưa ít - Mưa ít - Với khí hậu như vậy hình thành cảnh quan môi trường như thế nào ? Nội dung chớnh - Cảnh quan: + Sỏi đá cồn cát bao phủ + Thực vật cằn cỗi, thưa thớt + Động vật: bò sát, côn trùng + Dân cư thưa thớt GV cho HS quan sát h.a cảnh quan môi trường hoang mạc 2. Sự thích nghi của thực động vật với môi trường - Cho biết trong điều kiện thiếu nước như vậy các loại động thực vật phát triển như thế nào? Nội dung chớnh - Do điều kiện sống thiếu nước, khí hậu khắc nghiệt nên thực vật rất cằn cỗi và thưa thớt, động vật rất ít và nghèo nàn. - Các loài động thực vật trong hoang mạc thích nghi với môi trường khô hạn và khắc nghiệt * Thảo luận nhóm: Trình bày sự thích nghi với khí hậu của: - Nhóm 1,3: Thực vật - Nhóm 2,4: Động vật Gọi đại diện HS lên trình bày Yêu cầu nhóm còn lại bổ sung Nội dung chớnh + Thực vật: Hạn chế thoát nước, tích trữ nước và chất dinh dưỡng, Rút ngắn chu kì sinh trưởng, lá mọc gai + Đông vật: Vùi mình trong cát hoặc hốc đá, kiểm ăn ban đêm, chịu được đói khát, tích trữ nước trong cơ thể... GV tích hợp vơi môn Sinh học để giải thích sự thích nghi của động vật, thực vật với môi trường 3. Hoạt động kinh tế. *GV yêu cầu HS đọc thuật ngữ” ốc đảo” và hoang mạc hoá - Tại sao ở hoang mạc trồng trọt phát triển ở các ốc đảo? - Hình thức chăn nuôi cổ truyền của các dân tộc ở hoang mạc là gì? + Các vật nuôi chủ yếu ở đây?
5. + Tại sao ở đây lại phát triển những loại vật nuôi này? Nội dung chớnh a. Hoạt động kinh tế cổ truyền * Chăn nuôi: chủ yếu chăn nuôi du mục đây là hoạt động kinh tế cổ truyền của dân tộc. Chăn nuôi du mục có vai trò rất quan trọng trong đời sống kinh tế của môi trờng hoang mạc - Vật nuôi chủ yếu: dê, cừu, lạc đà - Ngoài chăn nuôi du mục ở hoang mạc còn các hoạt động kinh tế cổ truyền nào khác? - Sản phẩm của ngành trồng trọt ở môi trường hoang mạc là những loại nào? chúng được trồng chủ yếu ở đâu? Nội dung chớnh * Trồng trọt: trồng ở các ốc đảo: chà là, cam, chanh, lúa mạch . - Hình thức hoạt động buôn bán và vận chuyển hàng hoá của 1 số dân tộc ở đây như thế nào? Nội dung chớnh * Hình thức buôn bán và vận chuyển hàng hoá bằng lạc đà. * GV yêu cầu HS quan sát H 20.3, H20.4 nêu nội dung của ảnh? - Quan sát H 20.3 và 20.4 phân tích vai trò của kĩ thuật khoan sâu trong việc làm cải tạo bộ mặt hoang mạc ? - Cho biết có một ngành kinh tế mới xuất hiện ở hoang mạc là gì ? Nội dung chớnh b. Hoạt động kinh tế hiện đại - Đưa nước vào bằng kênh đào, giếng khoan sâu để trồng trọt chăn nuôi, xây dựng đô thị và khai thác tài nguyên thiên nhiên( dầu mỏ, khí đốt, quặng quý hiếm...) - Khai thác đặc điểm môi trường hoang mạc để hoạt động phát triển du lịch. 4. Hoang mạc đang ngày càng mở rộng - Quan sát H20.5 SGK nhận xét ảnh cho thấy hiện tượng gì trong hoang mạc ? - Nguyên nhân nào làm cho hoang mạc ngày càng mở rộng? Nêu 1 số ví dụ chứng minh cho sự tác động của con người làm tăng diện tích hoang mạc? Nội dung chớnh - Hiện trạng: Diện tích hoang mạc vẫn đang tiếp tục được mở rộng - Nguyên nhân: Do cát lấn, biến đổi khí hậu toàn cầu, do tác động của con người là chủ yếu.. - Hậu quả của hoang mạc hoá gây ra là gì? Nội dung chớnh - Hậu quả: làm mất đi 10 triệu ha đất trồng mỗi năm. - Quan sát H 20.6 - Nêu các biện pháp nhằm hạn chế sự phát triển của hoang mạc? Nội dung chớnh - Biện pháp: + Khai thác nước ngầm bằng giếng khoan sâu hay bằng kênh đào
6. + Trồng cây gây rừng để chống cát bay và cải tạo khí hậu. C. Hoạt động luyện tập: Cõu 1. Tại sao hoang mạc lại phát triển mạnh dọc 2 chí tuyến và giữa các châu lục? Nêu đặc điểm chung của khí hậu hoang mạc? Cõu 2. Cho biết trong điều kiện thiếu nước như vậy các loại động thực vật phát triển như thế nào? Cõu 3. Vỡ sao chăn nuôi du mục lại phát triển ở môi trường hoang mạc? Cõu 4. Cho biết có một ngành kinh tế mới xuất hiện ở hoang mạc là gì ? D. Hoạt động vận dụng Cõu 1: nêu đặc điểm chung của khí hậu hoang mạc và so sánh sự khác nhau về chế độ nhiệt của hoang mạc đới nóng và đới ôn hoà? Cõu 2: Phân tích sự thích nghi của các loài động, thực vật ở môi trường hoang mạc? E. Hoạt động tỡm tũi mở rộng Về nhà cỏc em dựa vào kiến thức xó hội trờn cỏc phương tiện thụng tin đại chỳng, internet để trả lời cỏc cõu hỏi sau: Cõu 1: ở Việt Nam quá trình hoang mạc hóa đang diễn ra ở đâu? Vì sao? Cõu 2: Nước ta có các biện pháp gì để hạn chế quá trình hoang mạc hóa? V. Củng cố và dặn dũ 1. Củng cố GV nhắc lại những nội dung chớnh của chủ đề: - Đặc điểm của môi trường - Sự thích nghi của thực động vật với môi trường - Hoạt động kinh tế - Hoang mạc đang ngày càng mở rộng 2. Dặn dũ - HS về nhà học bài - Trả lời cỏc cõu hỏi vận dụng, tỡm tũi mở rộng - Làm các bài tập 1,2 SGK trang 66 - Đọc trước bài 21: Môi trường đới lạnh VI. Rỳt kinh nghiệm chủ đề Tổ CM ký duyệt