Kế hoạch bài giảng Ngữ văn Lớp 8 - Tiết 47: Ôn dịch, thuốc lá - Hoàng Thị Phương Lan

Nội dung tài liệu: Kế hoạch bài giảng Ngữ văn Lớp 8 - Tiết 47: Ôn dịch, thuốc lá - Hoàng Thị Phương Lan

1. KHBD Ngữ văn 8_ Tiết 47_Ôn dịch, thuốc lá Trường PT Her mann Gmeiner NT Họ và tên: Hoàng Thị Phương Lan Tổ TRUNG HỌC Tiết 47_ÔN DỊCH, THUỐC LÁ Môn: Ngữ văn; Lớp 8 Thời gian thực hiện: 1 tiết I. MỤC TIÊU 1. Kiến thức - Chỉ ra và thấy được tác hại ghê gớm của việc hút thuốc lá đối với đời sống cá nhân và cộng đồng. - Xác định và nêu được quyết tâm phòng chống ôn dịch thuốc lá. 2. Năng lực * Năng lực chung: - Năng lực tự chủ và tự học: Tìm kiếm thông tin, đọc sách giáo khoa, quan sát tranh ảnh - Năng lực giao tiếp và hợp tác: Thảo luận nhóm, trình bày kết quả thảo luận nhóm, hợp tác để hoàn thành yêu cầu giáo viên giao. - Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Sáng tạo trong cách trình bày, trả lời câu hỏi. *Năng lực chuyên biệt - Năng lực ngôn ngữ: Biết đọc đúng, trôi chảy văn bản. Nhận biết và bước đầu phân tích, đánh giá nội dung và đặc điểm nổi bật về hình thức biểu đạt của văn bản. - Năng lực văn học: Hiểu được thông điệp,thái độ của tác giả trong văn bản. 3. Phẩm chất: - Chăm chỉ: Chăm học, hăng say học hỏi và nhiệt tình tham gia vào hoạt động học. - Trách nhiệm: Lên án ,phản đối việc hút thuốc lá. - Có thái độ quyết tâm phòng chống ôn dịch, thuốc lá. II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU - Thiết bị: Máy tính, máy chiếu - Học liệu: Hình ảnh, phiếu học tập có liên quan đến nội dung của tiết học. GV: Hoàng Thị Phương Lan Trường PT Hermann Gmeiner Nha Trang 1
2. KHBD Ngữ văn 8_ Tiết 47_Ôn dịch, thuốc lá III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC HOẠT ĐỘNG XÁC ĐỊNH VẤN ĐỀ a. Mục tiêu: HS xác định được nội dung chính của tiết học qua việc huy động kiến thức nền từ việc quan sát một số hình ảnh để nói lên được tác hại của thuốc lá. b. Nội dung: GV sử dụng KT đặt câu hỏi để hỏi HS, sau đó kết nối với nội dung của tiết học. HS quan sát hình ảnh, huy động kiến thức nền về tác hại của thuốc lá và phê phán nạn hút thuốc lá của học sinh hiện nay. c. Sản phẩm: HS quan sát và trình bày suy nghĩ của bản thân sau khi xem hình ảnh trong video. d. Tổ chức thực hiện: Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ (GV) Trước khi vào nội dung của tiết học này, cô mời các em đến với một số hình ảnh sau. Các em chú ý quan sát những hình ảnh và cho cô biết những hình ảnh này nói đến hiện tượng nào trong đời sống?- GV chiếu hình ảnh Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: GV chiếu hình ảnh HS: - Quan sát hình ảnh trên màn hình - Đưa ra những câu thành ngữ phù hợp với hình ảnh mà GV chiếu. Bước 3: Báo cáo, thảo luận: GV mời một vài HS xung phong trả lời câu hỏi. HS trả lời câu hỏi 1, 2 Bước 4: Kết luận, nhận định (GV): - Nhận xét câu trả lời của HS. - Kết nối vào nội dung đọc – hiểu văn bản: .. GV: Hoàng Thị Phương Lan Trường PT Hermann Gmeiner Nha Trang 2
3. KHBD Ngữ văn 8_ Tiết 47_Ôn dịch, thuốc lá HOẠT DỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI (30’) I. TÌM HIỂU CHUNG HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC - Mục tiêu: tìm hiểu về tác giả, tác phẩm. - Phương pháp: PP thảo luận nhóm, PP nghiên cứu tình huống, PP vấn đáp. - Phương tiện: máy chiếu, phiếu học tập, tư liệu - Kĩ thuật: động não, chia nhóm, giao nhiệm vụ, hoàn tất một nhiệm vụ, trình bày một phút,... Tổ chức thực hiện Sản phẩm Bước 1: Giao nhiệm vụ (GV) I. Đọc- Tìm hiểu chung: 1.Tác giả: Tìm hiểu chung về tác giả, tác phẩm. - Bác sĩ Nguyễn Khắc Viện (1913- HĐ cá nhân 1997). ? Em biết gì về tác giả Nguyễn Khắc Viện? -Là bác sĩ,nhà khoa học nổi tiếng. -Người am hiểu nhiều lĩnh vực khoa Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: học tự nhiên và khoa học xã hội, đặc + Học sinh suy nghĩ tìm ra câu trả lời biệt là y học Bước 3: Báo cáo, thảo luận: + HS trình bày miệng, HS khác nhận xét đánh giá. Bước 4: Kết luận, nhận định (GV) GV: - Nhận xét thái độ hợp tác của HS. - Nhận xét sản phẩm của HS cũng như lời bổ sung của các nhóm khác (nếu có). - Chốt sản phẩm, chốt kiến thức và chuyển dẫn sang nội dung tiếp theo. Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: 2.Tác phẩm: HĐ cặp đôi. - Xuất xứ: trích trong bài: “ Từ thuốc lá (?) Xuất xứ của văn bản? đến ma tuý - Bệnh nghiện” (?) VB viết theo thể loại nào ?Vì sao em - Thể loại :văn bản nhật dụng. biết? PTBĐ? GV: Hoàng Thị Phương Lan Trường PT Hermann Gmeiner Nha Trang 3
4. KHBD Ngữ văn 8_ Tiết 47_Ôn dịch, thuốc lá ? Xác định bố cục của văn bản?( giới hạn, - PTBĐ:thuyết minh một vấn đề khoa nội dung từng phần?) học -xã hội . Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: - Bố cục: 3 phần -Học sinh đọc lại VB và trả lời câu hỏi của - P1: Từ đầu -> còn nặng hơn cả AIDS GV. : Thông báo về nạn dịch thuốc lá- Bước 3: Báo cáo, thảo luận:Đại diện cặp - P2: Tiếp -> con đường phạm pháp: đôi trình bày kết quả, HS khác nhận xét bổ Trình bày tác hại của thuốc lá đối với sung cá nhân và cộng đồng -Bước 4: Kết luận, nhận định: - P3: Còn lại: Kiến nghị , kêu gọi cả thế Giáo viên nhận xét, đánh giá, kết luận. giới chống thuốc lá. Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: HS hoạt động cá nhân 3. Đọc: Rõ ràng, nhấn giọng ở phần ? VB cần đọc với giọng điệu như thế nào? tác hại của thuốc lá. GV chú ý cho HS một số từ khó: 1, 2, 3, 5, 6, 9. Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: + Học sinh suy nghĩ tìm ra câu trả lời Bước 3: Báo cáo, thảo luận: + HS đọc, trả lời câu hỏi, HS khác nhận xét đánh giá. - Bước 4: Kết luận, nhận định: + GV nhận xét Hoạt động 2: Đọc, chú thích, tìm hiểu kết cấu bố cục, phân tích văn bản. - Phương pháp, kĩ thuật dạy học: PP vấn đáp, TL nhóm, GQVĐ, động não... - Phương tiện và học liệu: sgk, bút dạ, bảng nhóm... Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: II. Đọc – Hiểu Văn Bản HS hoạt động cá nhân * Nhan đề: đặc biệt nhấn mạnh “thuốc ? Ôn dịch nghĩa là gì lá là một loại ôn dịch nguy hiểm”, dấu phẩy ngăn cách các tiếng nhấn mạnh ? Em hiểu thế nào về nhan đề: Ôn dịch, thuốc lá? thái độ loại trừ, coi thường thuốc lá trong đời sống. ? Dấu phẩy đặt giữa dòng nhằm mục đích gì Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: GV: Hoàng Thị Phương Lan Trường PT Hermann Gmeiner Nha Trang 4
5. KHBD Ngữ văn 8_ Tiết 47_Ôn dịch, thuốc lá + Học sinh suy nghĩ tìm ra câu trả lời Bước 3: Báo cáo, thảo luận: + HS đọc, trả lời câu hỏi, HS khác nhận xét đánh giá. - Bước 4: Kết luận, nhận định: + GV nhận xét NV1 Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ 1. Đặt vấn đề: TL cặp đôi ( 3’) - Dịch hạch, thổ tả loài người hầu ? Trong phần ĐVĐ , tác giả bài viết đã đưa như đã diệt trừ được ra những thông tin gì liên quan đến thuốc - Ôn dịch thuốc lá đe dọa sức khỏe con lá ? người còn nặng hơn cả AIDS. ? Trong thông tin thứ 2 tác giả đã dùng biện => So sánh pháp nghệ thuật nào? Để làm gì? => nhấn mạnh tác hại ghê gớm hơn cả Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập loại dịch bệnh khác, huỷ hoại sức khoẻ - HS : suy nghĩ , thảo luận cặp đôi, thống con người của ôn dịch thuốc lá. nhất câu trả lời Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận Đại diện cặp đôi trình bày sản phẩm - Các cặp khác nhận xét, chia sẻ, bổ sung Bước 4: Kết luận, nhận định - GV bổ sung, nhận xét, đánh giá, kết luận Chuyển dẫn: Phần giải quyết vấn đề của văn bản được bắt đầu bằng câu nói của Trần Hưng Đạo. Đó là câu: Nếu giặc dánh như vũ bão thì ko đáng sợ, đáng sợ là giặc gặm nhấm như tằm ăn dâu. Mượn lối so sánh rất hay của nhà quân sự thiên tài Trần Hưng Đạo, bác sĩ Nguyễn Khắc Viện muốn nhấn mạnh mức độ nguy hiểm và kiểu cách phá hoại của tệ nghiện thuốc lá. 2. Tác hại của thuốc lá Tổ chức thực hiện Sản phẩm GV: Hoàng Thị Phương Lan Trường PT Hermann Gmeiner Nha Trang 5
6. KHBD Ngữ văn 8_ Tiết 47_Ôn dịch, thuốc lá NV2 2. Tác hại của thuốc lá Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: ? Vì sao tác giả lại dẫn lời Trần Hưng Đạo về việc đánh giặc trước khi phân tích tác hại của thuốc lá? Em hiểu như thế nào về hình ảnh “dâu và tằm” ở đây? ? Người thân của em có ai hút thuốc lá không? Em cảm thấy như thế nào khi ngồi cạnh hút thuốc lá? Để thuyết phục người thân không hút thuốc lá, em sẽ làm gì? ? Tác hại của thuốc lá được thuyết minh trên những phương diện nào? Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: + Học sinh suy nghĩ tìm ra câu trả lời Bước 3: Báo cáo, thảo luận: + HS trình bày miệng, HS khác nhận xét đánh giá. *Tác giả mượn lối so sánh rất hay của nhà quân sự thiên tài Trần Hưng Đạo để thuyết minh một cách thuyết phục một vấn đề y học. Bình: Dâu được ví với sk con người - Tằm ví với thuốc lá, cụ thể là khói thuốc lá. Vậy mà có ng k thấy tác hại của nó mà còn thấy sảng khoái khi nhả khói mà còn coi là một biểu tượng quý => Cách vào đề là cách so sánh bất ngờ, lí thú. *Chia sẻ => phải phân tích tác hại của thuốc lá để người thân mình hiểu. *Sức khỏe cá nhân và cộng đồng. Bước 4: Kết luận, nhận định: + GV nhận xét thái độ và kết quả làm việc của HS, chuẩn đáp án. NV3 Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ a. Tác hại của thuốc lá đối với sức khoẻ con người. *TL nhóm ( 5’) - Khói thuốc lá chứa nhiều chất độc - N1, 2 thấm vào cơ thể người hút GV: Hoàng Thị Phương Lan Trường PT Hermann Gmeiner Nha Trang 6
7. KHBD Ngữ văn 8_ Tiết 47_Ôn dịch, thuốc lá ? Nêu tác hại của thuốc lá đối với sức khỏe + Hắc ín - > ho hen, viêm phế quản, ung con người thư vòm họng, phổi... ? Nhận xét nghệ thuật được sử dụng? Qua + ô xít các bon- > sức khoẻ giảm sút. đó, tác giả muốn nói điều gì + Chất Ni- cô- tin- > huyết áp cao, tắc - N3, 4 động mạch, nhồi máu cơ tim. ? Nêu tác hại của thuốc lá đối với đạo đức con người - > Chứng cứ chính xác khoa học, cụ thể có sức thuyết phục lớn; lập luận chặt chẽ, ? Nhận xét nghệ thuật được sử dụng? Qua tình cảm nhiệt thành sôi nổi. đó, tác giả muốn nói điều gì - > Thuốc lá huỷ hoại sức khoẻ và tính Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập mạng của con người. - HS : suy nghĩ , thảo luận nhóm, thống nhất câu trả lời b. Thuốc lá đối với đạo đức con người Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận - Đại diện nhóm trình bày sản phẩm - Tỉ lệ thanh thiếu niên hút thuốc ở các - Các nhóm khác nhận xét, chia sẻ, bổ sung thành phố lớn nước ta ngang với Âu- Mĩ. Bước 4: Kết luận, nhận định - Để có tiền hút thuốc sang- > trộm cắp. - Nghiện thuốc- > nghiện ma tuý - GV bổ sung, nhận xét, đánh giá, kết luận => So sánh - > Huỷ hoại lối sống, nhân cách người Việt Nam nhất là thanh thiếu niên; từ dó dẫn tới sự băng hoại đạo đức của XH. NV4 3. Kiến nghị chống thuốc lá Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: - Tham gia chiến dịch chống thuốc lá trên ? Em hiểu thế nào là chiến dịch và chiến dịch thế giới. chống thuốc lá? -> các hoạt động thống nhất rộng khắp nhằm ? Khi thuyết minh, tác giả đưa ra ý kiến giả chống lại một cách hiệu quả ôn dịch thuốc lá định: Tôi hút, Tôi bị bệnh, Mặc tôi! Ý kiến đó đúng hay sai? Vì sao? ? Để nhấn mạnh tác hại của thuốc lá đến đặc điểm con người, tác giả đã sử dụng biện pháp nghệ thuật gì? Theo dõi đoạn 3, Ở phần này, tác giả thuyết minh điều gì? Bằng cách nào? Có tác dụng gì? ? Lời kêu gọi của tác giả có gì đặc biệt? GV: Hoàng Thị Phương Lan Trường PT Hermann Gmeiner Nha Trang 7
8. KHBD Ngữ văn 8_ Tiết 47_Ôn dịch, thuốc lá ? Qua đây em thấy thái độ của tác giả như thế nào? Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: + Học sinh suy nghĩ tìm ra câu trả lời Bước 3: Báo cáo, thảo luận: + HS trình bày miệng, HS khác nhận xét đánh giá. 1. Đưa ra các ví dụ dẫn chứng, số liệu thống kê, so sánh -> thuyết phục người đọc tin ở tính khách quan của chiến dịch.. như 1 lời kêu gọi. GV: Năm 1990, ở châu âu thực hiện KH “1 Châu Âu không còn thuốc lá” với khẩu hiệu “No Smoking”. 2.Thể hiện bằng 1 lời bình, dấu cảm thán thể hiện sự thiết tha mong mỏi, cái tâm của người hiểu biết thực tế. => Cũng như việc sử dụng bao bì nilông, không thể ra lệnh dóng cửa nhà máy sản xuất thuốc mà phải tuyên truyền vận động, khuyến khích người hút thuốc cai thuốc, không hút thuốc với tinh thần tự giác vì sức khoẻ và môi trường. 3. Cổ vũ chiến dịch chống hút thuốc lá - Tin ở sự chiến thắng của chiến dịch này. - Bước 4: Kết luận, nhận định: + GV nhận xét thái độ và kết quả làm việc của HS, chuẩn đáp án. Chuyển dẫn: . Hoạt động 3: Hướng dẫn tổng kết a) Mục tiêu: HS tổng kết vè nội dung-ý nghĩa và nghệ thuật trong tác phẩm. b) Nội dung: Vận dụng sgk, kiến thức GV cung cấp để thực hiện nhiệm vụ. c) Sản phẩm: Nắm rõ kiến thức bài học d) Tổ chức thực hiện: Tổ chức thực hiện SẢN PHẨM Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: III. Tổng kết ? Tại sao gọi đây là văn bản thuyết minh? 1. Nội dung: ? Qua VB thuyết minh, em rút ra được vấn - Nội dung: là các tri thức làm rõ tác hại của đề gì? thuốc lá -> nâng cao nhận thức -> đề phòng ? Ý nghĩa VB? cho tất cả mọi người ? Nghệ thuật đặc sắc trong văn bản này? -Ý nghĩa VB: Với những phân tích khoa Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: học, tác giả đã chỉ ra tác hại của việc hút GV: Hoàng Thị Phương Lan Trường PT Hermann Gmeiner Nha Trang 8
9. KHBD Ngữ văn 8_ Tiết 47_Ôn dịch, thuốc lá - Học sinh thảo luận, suy nghĩ tìm ra câu trả thuốc lá đối với đời sống con người, từ đó lời phê phán và kêu gọi mọi người ngăn ngừa Bước 3: Báo cáo, thảo luận: tệ nạn hút thuốc lá. -HS đứng tại chỗ trình bày miệng, HS khác 2. Nghệ thuật: nhận xét đánh giá. - Kết hợp lập luận chặt chẽ, dẫn chứng sinh *Hút thuốc lá có hại cho sức khoẻ và tính động với thuyết minh cụ thể, Phân tích dựa mạng con người gây tác hại nhiều mặt đối trên cơ sở khoa học. với cuộc sống gia đình và XH rất nguy - Sử dụng thủ pháp so sánh để thuyết minh hiểm vì không dễ kịp thời nhận biết. một cách thuyết phục một vấn đề y học liên - Cần phải có quyết tâm cao, biện pháp triệt quan đến vấn đề xã hội. để để chống ôn dịch thuốc lá. 3. Ghi nhớ (122) *Với những phân tích khoa học, tác giả đã chỉ ra tác hại của việc hút thuốc lá đối với đời sống con người, từ đó phê phán và kêu gọi mọi người ngăn ngừa tệ nạn hút thuốc lá. G tích hợp: Đặc biệt chúng ta thấy những tệ nạn xã hội bắt nguồn từ việc hút thuốc lá bởi thế hút thuốc lá là con đường ngắn nhất dẫn đến ma túy....Vì vậy, trong cuộc sống hiện đại, các con phải biết giữ mình trước những cám dỗ của cuộc sống. Bước 4: Kết luận, nhận định: -Giáo viên nhận xét, đánh giá C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP a) Mục tiêu: Hs nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến thức b) Nội dung: HS sử dụng khả năng đọc của mình để thực hiện nhiệm vụ GV đưa ra. c) Sản phẩm: Đọc diễn cảm thể hiện đúng tâm trạng của nhân vật . d) Tổ chức thực hiện: ? Viết đoạn văn ngắn (5-7 dòng) nêu suy nghĩ của em về nạn hút thuốc lá ở xung quanh em? H trình bày phiếu học tập. G chữa 1-2 phiếu, cho điểm. D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG a) Mục tiêu: Vận dụng kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội để giải quyết những vấn đề mới trong học tập và thực tiễn b) Nội dung: GV tổ chức cho HS làm các bài tập c) Sản phẩm: Đáp án của HS d) Tổ chức thực hiện: ? Là học sinh, em sẽ làm gì để góp phần chống nạn hút thuốc lá? GV: Hoàng Thị Phương Lan Trường PT Hermann Gmeiner Nha Trang 9
10. KHBD Ngữ văn 8_ Tiết 47_Ôn dịch, thuốc lá ? Trong trường hợp, em bắt gặp một bạn trong lớp đang bị các anh chị ngoài trường rủ rê hút thuốc lá, em sẽ làm gì? (Tích hợp giáo dục công dân) * Hướng dẫn về nhà * Đối với bài cũ: - Hoàn thành bài tập 4, 5. - Tìm và phân tích cấu tạo ngữ pháp của câu ghép trong 1 đoạn văn tự chọn. * Đối với bài mới: Chuẩn bị bài mới: Câu ghép (tiếp): + Tìm hiểu quan hệ giữa các vế câu + Tìm hiểu bài tập phần Luyện tập SGK Tr 124,125. - Bảng phụ: các bài tập 1, 2, 3, 4 ( đoạn văn dài H sẽ dễ theo dõi). - H tìm hiểu quan hệ ý nghĩa giữa các vế câu ghép và ý nghĩa của chúng. GV: Hoàng Thị Phương Lan Trường PT Hermann Gmeiner Nha Trang 10
11. KHBD Ngữ văn 8_ Tiết 47_Ôn dịch, thuốc lá GV: Hoàng Thị Phương Lan Trường PT Hermann Gmeiner Nha Trang 11