Giáo án môn Ngữ văn Lớp 7 - Bài 1 đến 7

Nội dung tài liệu: Giáo án môn Ngữ văn Lớp 7 - Bài 1 đến 7

1. Ngày soạn: 7/9/2014 BÀI 1: GIỚI THIỆU MÔN NGỮ VĂN 7 LUYỆN ĐỀ CỤM VĂN BẢN NHẬT DỤNG A. Môc tiªu bµi häc: - Hs hệ thống chương trình Ngữ văn lớp 6 - H­íng dÉn c¸ch häc, phân biệt được kiến thức của ba phân môn, các kĩ năng trình bày t¹o lËp v¨n b¶n, kÕt hîp vËn dông viÕt c©u, dùng ®o¹n - LuyÖn gi¶i mét sè bµi tËp vÒ tõ vµ cÊu t¹o tõ tiÕng ViÖt. B . Phương pháp: ôn luyện, tổng hợp, kiến thức C. Chuẩn bị - GV: SGK,tµi liÖu tham kh¶o - HS : KiÕn thøc ®· häc D . Tiến trình lên lớp 1. Ổn định lớp: Ngµy d¹y Líp TiÕt SÜ sè 7A 7B 7C 2. Bài cũ 3. Bài mới A. CẤU TRÚC CHƯƠNG TRÌNH MÔN NGỮ VĂN 7 Phần Đọc – Hiểu văn bản: 1. Côm v¨n b¶n nhËt dông: vÒ vÊn ®Ò nhµ tr­êng, gi¸o dôc, quyÒn trÎ em.(3VB) 2. Côm v¨n b¶n ca dao d©n ca: (4 lo¹i) Ca dao vÒ t×nh c¶m gia ®×nh, vÒ t×nh yªu quª h­¬ng, ®Êt n­íc, con ng­êi, than th©n, ch©m biÕm(8 bµi) 3. Côm v¨n b¶n th¬ ca trung ®¹i ViÖt Nam(th¬ ca yªu n­íc, vÒ sè phËn cña ng­êi phô n÷ trong XH x­a): 6VB 4. Côm v¨n b¶n: Th¬ §­êng.(4VB) 5. Côm v¨n b¶n: Th¬ ca hiÖn ®¹i (C¸ch m¹ng): 3Vb 6. Côm v¨n b¶n nhËt dông: tïy bót(3VB) I. Cụm văn bản nhật dụng: 1. Khái niệm nhật dụng: - Kh«ng chØ kiÓu v¨n b¶n. Cã nghÜa lµ: VB nhËt dông cã thÓ sö dông mäi thÓ lo¹i(thơ, văn xuôi, kịch...), mäi kiÓu v¨n b¶n (tù sù, miªu t¶, biÓu c¶m ), mäi ph­¬ng thøc biÓu ®¹t. - Khái niệm nhật dụng chñ yÕu ®Ò cËp ®Õn chøc n¨ng, ®Ò tµi, tÝnh cËp nhËt cña néi dung v¨n b¶n. * §Ò tµi rÊt phong phó: Thiªn nhiªn, m«i tr­êng, v¨n ho¸, gi¸o dôc, chÝnh trÞ, x· héi , thÓ thao, ®¹o ®øc, nÕp sèng... 2. Các văn bản nhật dụng đã học: a. Cổng trường mở ra: Lí Lan - ND: Bài văn giúp ta hiểu thêm tấm lòng thương yêu, tình cảm sâu nặng của người mẹ đối với con và vai trò to lớn của nhà trường với cuộc sống của mỗi con người. - NT: Dòng nhật kí tâm tình, nhỏ nhẹ sâu lắng. Nhiều từ ngữ, hình ảnh so sánhbộc lộ cảm xúc tâm trạng của người mẹ. b. Mẹ tôi – Ét-môn-đô-đơ A-mi-xi
2. - ND: Văn bản là lời nhắc nhở, thức tỉnh chúng ta rằng: Tình yêu thương, kính trọng cha mẹ là tình cảm thiêng liêng hơn cả. Thật đáng xấu hổ và nhục nhã cho kẻ nào chà đạp lên tình thương yêu đó. - NT: Dưới dạng 1 bức thư biểu cảm sâu sắc, nhiều kiểu câu bộc lộ cảm xúc thiết tha, giọng văn truyền cảm. c. Cuộc chia tay của những con búp bê – Khánh Hoài - ND: Cuộc chia tay đau đớn và đầy cảm động của hai em bé khiến người đọc thấm thía rằng: Tổ ấm gia đình là vô cùng quý giá và quan trọng. Mọi người hãy cố gắng bảo vệ và giữ gìn, không nên vì bất kì lí do gì làm tổn hại đến những tình cảm tự nhiên, trong sáng ấy. - NT: Cách kể chuyện giản dị, chân thật, tạo tình huống truyện hợp lí. - Mt thế giới nội tâm nhân vật. II. Luyện đề: 1. Tâm trạng của mẹ trong đêm trước ngày khai trường của con có gì đặc biệt? hãy thể hiện điều đó bằng một đoạn văn. Gợi ý: * T©m tr¹ng cña mÑ: kh«ng ngñ ®­îc; kh«ng biÕt lµm g× n÷a, mÑ lªn gi­êng vµ tr»n träc...Cø nh¾m m¾t l¹i lµ bªn tai vang lªn tiÕng ®äc bµi trÇm bæng... -> Xóc ®éng, b©ng khu©ng, bèi rèi - Bëi: Lo l¾ng, mõng v× con kh«n lín, tin ë con, hi väng nh÷ng ®iÒu tèt ®Ñp ®Õn víi con. MÑ ®· lµm nh÷ng viÖc mµ ng­êi mÑ nµo còng s½n sµng lµm cho con: §¾p mÒn, bu«ng mïng, l­îm ®å ch¬i, nh×n con ngñ, xem l¹i nh÷ng thø ®· chuÈn bÞ. Trong c¶m xóc Êy mÑ Nhí ngµy bµ ngo¹i d¾t mÑ vµo líp 1; nhí t©m tr¹ng håi hép tr­íc cæng tr­êng.(Dïng tõ l¸y liªn tiÕp: r¹o rùc, b©ng khu©ng, xao xuyÕn, n«n nao, hå hép, ch¬i v¬i...) -> Gîi t¶ dßng håi t­ëng ®Çy xóc ®éng niÒm vui s­íng, nhí th­¬ng, xao xuyÕn vÒ kÝ øc tuæi th¬ cña mÑ Kh¾c häa ®­îc t©m t­ t×nh c¶m s©u kÝn cña ng­êi mÑ. => Ng­êi mÑ yªu con, sèng víi nh÷ng t©m t­, t×nh c¶m, niÒm vui, c¶m xóc cña con, ch¨m sãc cho con chu ®¸o tr­íc khi con ®Õn tr­êng, hi sinh thÇm lÆng => §ã lµ nh÷ng biÓu hiÖn thiªng liªng, cao ®Ñp cña t×nh mÉu tö. 2. TruyÖn Cuộc chia tay của những con búp bê- Khánh Hoài được kể ở ngôi thứ mấy? Vì sao tác giả dùng ngôi kể đó? Gợi ý: - Ngôi thứ nhất. Tác dụng: thể hiện được những suy nghĩ tâm trạng, tình cảm của nhân vật đồng thời làm tăng thêm tính chân thực cho câu chuyện, gần gũi, đồng cảm với người đọc. 3. Trong truyện thể hiện rất xúc động tình cảm Thủy dành cho anh trai. Em hãy tìm những chi tiết thể hiện rõ điều đó. 4 . Củng cố : * GV củng cố , khái quát cho HS nội dung cơ bản, HS khắc sâu kiến thức đã học . 5 . Hướng dẫn HS về nhà : ôn tập các văn bản đã học.
3. Ngày soạn: 14/9/2014 BÀI 2: LUYỆN ĐỀ VỀ CA DAO – DÂN CA A. Môc tiªu bµi häc: - Hs «n luyÖn c¸c kiÕn thøc c¬ b¶n vÒ thÓ lo¹i ca dao - d©n ca ®· ®­îc häc. - RÌn kÜ n¨ng ph¸t hiÖn nh÷ng nÐt v¨n hãa gi¶n dÞ mµ s©u l¾ng ®­îc ng­êi b×nh d©n göi g¾m trong tõng c©u, tõng bµi ca dao. - Gi¸o dôc ý thøc tù häc. B . Phương pháp: ôn luyện, tổng hợp, kiến thức C. Chuẩn bị - GV: SGK,tµi liÖu tham kh¶o - HS : SGK , ®å dïng häc tËp D . Tiến trình lên lớp 1. Ổn định lớp: Ngµy d¹y Líp TiÕt SÜ sè 7A 7B 7C 2. Bài cũ 3. Bài mới I. Những đặc trưng cơ bản của thi pháp ca dao VN a. §Ò tµi: phong phó... - Mang mµu s¾c tr÷ t×nh ®Ëm nÐt. V× thÕ cã thÓ kh¼ng ®Þnh ca dao lµ “c©y ®µn mu«n ®iÖu” cña tr¸i tim quÇn chóng. b. Nhân vật trữ tình - Người sáng tác, người diễn xướng nhận vật trữ tình là một. - Chủ thể trữ tình đặc trong mối quan hệ với đối tượng trữ tình. - Nhân vật trữ tình trong cuộc sống lao động, trong sinh hoạt, trong quan hệ với thiên nhiên, gia đình, làng xóm, nước non .bộc lộ, giải bày qua lời ca, tiếng nói của mình. c. Thể thơ - Thể thơ lục bát. - Thể thơ song thất lục bát(nhịp ở câu song thất là ¾ khác thất ngôn Trung Quốc nhịp 4/3). - Thể vãn (mỗi câu có từ 2- 3 đến 4- 5 tiếng).Biến đổi số chữ, về dấu ngắt nhịp, gieo vần. d.Ngôn ngữ - Giản dị, rất sinh động, ít dùng điển tích, điển cố, lời nói bình dân mang màu sắc địa phương. - Rất nhiều bài đạt trình độ cao trau chuốt, chắt lọc, mượt mà, hàm súc, tinh tế trong ngôn ngữ. - Ngôn ngữ biểu hiện. - Vận dụng các thủ pháp so sánh, ẩn dụ, hoán dụ, ngoa dụ . - Nhiều hình tương ca dao mang giá trị thẩm mĩ, biểu trưng. e. Thời gian và không gian nghệ thuật * Thời gian nghệ thuật - Thời gian hiện tại, thời gian diễn xướng “bây giờ, hôm nay”. - Thời gian quá khứ gần “chiều, sáng, đêm, ngày xuân, ngày hè” (ước lệ, công thức). * Không gian nghệ thuật: Không gian gần gũi, bình dị quen thuộc với con người:Dòng sông, con thuyền, cái cầu, bờ ao, cây đa, mái đình, ngôi chùa, cánh đồng, con đường, trong nhà, ngoài sân, bên khung cửi
4.  không gian trần thế, đời thường,bình dị. -> Gắn với nhân vật trữ tình: bộc lộ cảm xúc, suy nghĩ của mình. g.Một số biểu tượng trong ca dao + Cây trúc, cây mai: tượng trưng đôi bạn trẻ, tình duyên. + Hoa nhài:(hoa lài) là loài hoa đẹp, quý bởi hương thơm.Tượng trưng thuỷ chung, tình nghĩa, cái đẹp cái duyên bên. + Con bống, con cò:(người thiếu nữ, thiếu phụ; hình ảnh cả trai, lẫn gái.Diễn đạt nỗi cực khổ vất vả. II. C¸c d¹ng ®Ò vÒ ca dao : + BiÓu c¶m vÒ mét bµi ca dao. + BiÓu c¶m vÒ nh©n vËt tr÷ t×nh trong ca dao. + BiÓu c¶m vÒ mét chïm ca dao cïng chñ ®Ò III. LuyÖn ®Ò: 1. ChÐp l¹i mét bµi ca dao vÒ t×nh c¶m gia ®×nh ®· häc trong ch­¬ng tr×nh Ng÷ v¨n 7 mµ em thÝch nhÊt. 2. LÝ gi¶i v× sao em thÝch bµi ca dao trªn. Gîi ý: 1. Xác định nội dung(chủ đề) của bài ca dao 2. Chủ thể trữ tình trong bài là ai? 3. Tâm tư, tình cảm của NV trữ tình là gì? 4. Điều đó được thể hiện qua cách diễn đạt ra sao? Hình ảnh, ngôn ngữ, độ ngắn dài của lời ca...như thế nào? 5. Biểu lộ tình cảm gì của nhân vật? Bồi dưỡng, vun đắp cho em cảm xúc gì? 3. Em cã c¶m nghÜ g× vÒ th©n phËn ng­êi phô n÷ trong x· héi x­a qua nh÷ng c©u h¸t than th©n. 4 . Củng cố : * GV củng cố , khái quát cho HS nội dung cơ bản, HS khắc sâu kiến thức đã học . 5 . Hướng dẫn HS về nhà : ôn tập các kiÕn thøc đã học.
5. Ngày soạn: 18/9/2015 BÀI 3: ÔN LUYỆN PHẦN TIẾNG VIỆT A. Môc tiªu bµi häc: - Hs «n luyÖn c¸c kiÕn thøc c¬ b¶n vÒ tiÕng ViÖt: tõ ghÐp, tõ l¸y, ®¹i tõ. - RÌn kÜ n¨ng ph¸t hiÖn nh÷ng ®¬n vÞ kiÕn thøc nµy trong tõng tr­êng hîp cô thÓ. - Gi¸o dôc ý thøc tù häc. B . Phương pháp: ôn luyện, tổng hợp, kiến thức C. Chuẩn bị - GV: SGK,tµi liÖu tham kh¶o - HS : SGK , ®å dïng häc tËp D . Tiến trình lên lớp 1. Ổn định lớp: Ngµy d¹y Líp TiÕt SÜ sè 7A 7B 7C PhÇn TiÕng ViÖt: 1. Tõ vùng 2. Tõ lo¹i: 3. Thµnh ng÷ 4. C¸c biÖn ph¸p tu tõ - Tõ ghÐp - §¹i tõ - §iÖp ng÷ - Tõ l¸y - Quan hÖ tõ - Ch¬i ch÷ - Tõ H¸n ViÖt - Tõ ®ång nghÜa - Tõ tr¸i nghÜa - Tõ ®ång ©m - ChuÈn mùc dïng tõ - Liªn kÕt ®o¹n I. KiÕn thøc c¬ b¶n cÇn nhí: 1. M« h×nh: HS lªn b¶ng vÏ. + Trong TGCP: mét sè tr­êng hîp tiÕng thø 2 ko râ nghÜa nh­ng nã th­êng cã t¸c dông biÓu thÞ møc ®é cao cña t×nh chÊt, ®Æc ®iÓm nªu ë tiÕng thø nhÊt. VD: xanh ng¾t, ®á lßm, th¼ng t¾p, nÆng trÞch, ®Çy ¾p, tèi om, nh¹t phÌo... + Trong TG§L: mét tiÕng cã thÓ bÞ mÊt nghÜa, hoÆc mê nghÜa(lµ tiÕng thø 2), ph¶i dùa vµo tiÕng ®¹i ph­¬ng, tiÕng c¶u c¸c d©n téc thiÓu sè, tiÕng ViÖt cæ hoÆc tiÕng H¸n ®Ó t×m l¹i nghÜa(phÇn lín nghÜa cña tiÕng ®ã ®ång nghÜa víi tiÕng thø nhÊt) VD: tre pheo, bÕp nóc, xe cé, ®­êng s¸, b¸n ch¸c, bªnh vùc, ®Óu gi¶, hoang d·... + Tõ l¸y cã tiÕng gèc th× nghÜa cña chóng cã nh÷ng s¾c th¸i biÓu c¶m riªng so víi tiÕng gèc: nhí nhung(biÓu c¶m h¬n nhí); nhá nhen(nhá, ®¸ng coi th­êng, ®¸ng chª tr¸ch, trõu t­îng h¬n nhá(nãi vÒ tÝnh c¸ch t©m lÝ); rÝu rÝt: biÓu c¶m (m« pháng ©m thanh cña sù vËt rén r·, t­¬i vui h¬n rÝu. + Tõ l¸y cã nghÜa gi¶m nhÑ h¬n so víi tiÕng gèc: nhÌ nhÑ(nhÑ), + Tõ l¸y cã nghÜa nhÊn mawnhj h¬n so víi tiÕng gèc: Çm Çm(Çm) + Cã tõ l¸y: ®oi, l¸y ba, l¸y t­. 2. Tõ HV: - §Æc ®iÓm cña tõ HV:
6. + Kh¸i niÖm + TiÕng ®Ó cÊu t¹o tõ HV gäi lµ yÕu tè HV. PhÇn lín c¸c yÕu tè HV kh«ng ®­îc dïng §L mµ dïng ®Ó cÊu t¹o tõ ghÐp. - VD: Th¶o(cá), méc(c©y)-> kh«ng nãi: T«i ®i ®èn méc... + YÕu tè HV ®ång ©m nh­ng kh¸c nghÜa hoµn toµn: Tö (con, chÕt) + Ph©n lo¹i: - §L, CP + TrËt tù ¸c yÕu tè trong tõ ghÐp CPHV: TiÕng C th­êng ®øng sau: hoµng tö, tö thÇn, tæ quèc, chÝnh ®¶ng, tiÕng P ®øng tr­íc: tö trËn, bÊt tö, quyÕt t©m, b·i c«ng. - C¸ch dïng: + T¹o s¾c th¸i tr¹ng träng thÓ hiÖn sù t«n kÝnh: mÉu th©n, t¹ thÕ... + T¹o s¾c th¸i tao nh· tr¸nh g©y c¶m gi¸c ghª sî, th« tôc: KhiÕm thÞ, ch¶y m¸u n·o-> xuÊt huyÕt n·o l©m trung, di chiÕu + Kh«ng nªn l¹m dông tõ HV. 3. §¹i tõ: - §Æc ®iÓm cña ®¹i tõ - Chøc vô ng÷ ph¸p: lµm CN, VN, phô ng÷ cña DT, phô ng÷ cña §T, TT - C¸c lo¹i ®¹i tõ(trá ng­êi: x­ng h«) -> L­u ý: ®¹i tõ x­ng h« ®Ých thùc th­êng Ýt ái, nh­ng TV ®· bæ sung b¨ng dung c¸c DT chØ QH th©n thuéc: c«, d×, chó, b¸c, «ng ,bµ...) II. LuyÖn tËp: 1. T×m tõ ghÐp, tõ l¸y trong ®o¹n v¨n sau: Ngµy mÑ cßn nhá, mïa hÌ nhµ tr­êng ®ãng cña hoµn toµn, vµ ngµy khai tr­êng ®óng lµ ngµy ®Çu tiªn häc trß líp Mét ®Õn tr­êng thÇy míi, b¹n míi. Cho nªn Ên t­îng cña mÑ vª buæi khai tr­êng ®Çu tiªn Êy rÊt s©u ®Ëm...MÑ cßn nhí sù n«n nao, håi hép khi cïng bµ ngo¹i ®i gÇn ng«i tr­êng vµ nçi ch¬i v¬i hèt ho¶ng khi cæng tr­êng ®ãng l¹i, bµ ngo¹i ®øng ngoµi c¸nh cæng nh­ ®øng bªn ngoµi c¸i thÕ giwois mµ mÑ võa b­íc vµo. + Tõ ghÐp: mïa hÌ, nhµ tr­êng, hoµn toµn, khai tr­êng, ®Çu tiªn, häc trß, Ên t­îng, s©u ®Ëm, bµ ngo¹i, ng«i tr­êng, thÕ giíi. + Tõ l¸y: n«n nao, håi hép, ch¬i v¬i, hèt ho¶ng. 2. §o¹n v¨n cã ®¶m b¶o liªn kÕt kh«ng? V× sao? - §V cã liªn kÕt: + VÒ néi dung: C¸c c©u v¨n cïng nãi vÒ mét chñ ®Ò, ®ã lµ ngµy ®Çu tiªn ®i häc cña ng­êi mÑ. + VÒ h×nh thøc: c¸c c©u trong ®o¹n ®­îc kÕt nèi b»ng lÆp tõ: mÑ, bµ ngo¹i, khai tr­êng, b»ng quan hÖ tõ: cho nªn 3. T×m §T trong c¸c TH sau, dïng ®Ó lµm g×?(Hái) a. Ai vÒ ai ë mÆc ai Ta nh­ dÇu ®­îm th¾p hoµi n¨m canh b. B¹n Hoµng thÝch xem phim ho¹t h×nh. T«i còng thÕ. (VN) c. Khen ai khÐo vÏ trß vui thÕ Vui thÕ bao nhiªu nhôc bÊy nhiªu. (NguyÔn KhuyÕn) 4. T×m côm tõ ThuÇn ViÖt ®ång nghÜa víi c¸c tõ HV: phô mÉu, phu phô, can ®¶m, phi tr­êng, quèc gia, kiÕn thiÕt, thñy tÆc 5. Tõ HV nµo ®ång nghÜa víi tõ in ®Ëm trong c¸c c©u sau: a. §õng ®Ó cá mäc kÝn trªn lèi ®i cña t×nh b¹n bÌ. (b»ng h÷u) (Tôc ng÷ ch©u MÜ) b. Chñ nhµ ®· s½n sµng ng¶ ra con lîn bÐo.(gia chñ) 6. ViÕt mét ®o¹n v¨n biÓu c¶m cã sö dông c¸c tõ ghÐp, l¸y, ®¹i tõ, tõ Hv.
7. 4 . Củng cố : * GV củng cố , khái quát cho HS nội dung cơ bản, HS khắc sâu kiến thức đã học . 5 . Hướng dẫn HS về nhà : ôn tập các kiÕn thøc đã học. Ngày soạn: 18/9/2015 BÀI 4: luyÖn ®Ò vª côm v¨n b¶n th¬ ca trung ®¹i viÖt nam A. Môc tiªu bµi häc: - Hs «n luyÖn c¸c kiÕn thøc c¬ b¶n vÒ tiÕng ViÖt: tõ ghÐp, tõ l¸y, ®¹i tõ.
8. - RÌn kÜ n¨ng ph¸t hiÖn nh÷ng ®¬n vÞ kiÕn thøc nµy trong tõng tr­êng hîp cô thÓ. - Gi¸o dôc ý thøc tù häc. B . Phương pháp: ôn luyện, tổng hợp, kiến thức C. Chuẩn bị - GV: SGK,tµi liÖu tham kh¶o - HS : SGK , ®å dïng häc tËp D . Tiến trình lên lớp 1. Ổn định lớp: Ngµy d¹y Líp TiÕt SÜ sè 7A 7B 7C I. KiÕn thøc vµ kü n¨ng c¬ b¶n cÇn nhí. 1. Giíi thiÖu kh¸i qu¸t vÒ nÒn th¬ ca trung ®¹i trong ch­¬ng tr×nh Ng÷ v¨n 7 - S¸ng t¸c thêi k× trung ®¹i ë thÕ kØ 11 vµ thÕ kØ 15. - Lµ mét nÒn th¬ phong phó víi nhiÒu thÓ th¬: thÊt ng«n tø tuyÖt, ngò ng«n tø tuyÖt( ®©y lµ 2 thÓ th¬ tiÕp thu tõ th¬ §­êng)thÊt ng«n b¸t có. - Ch÷ viÕt: ch÷ H¸n - C¸c thÓ th¬ nµy th­êng rÊt c« ®éng, hµm sóc, bè cô chÆt chÏ, niªm luËt, vÇn nhÞp tu©n thñ nh÷ng quy t¾c nhÊt ®Þnh. (sÏ ®­îc häc thªm ë líp trªn) 2. HÖ thèng c¸c bµi th¬ trung ®¹i ®· häc: * S«ng nói n­íc Nam(LÝ th­êng KiÖt) + Hoàn cảnh: sáng tác 1077 của Lí Thường Kiệt ( Cũng có tài liệu nói tác giả của bài thơ là Trương Hống , Trương Hát ) + ND: Bài thơ được coi là bản tuyên ngôn độc lập đầu tiên của nước ta được viết bằng thơ. Là bản tuyên ngôn độc lập đầu tiên khẳng định chủ quyền lãnh thổ của đất nước và nêu cao ý chí quyết tâm bảo vệ chủ quyền đó trước mọi kẻ thù xâm lược . - Nó khẳng định một chân lí : sông núi nước Nam là của người Việt Nam, không ai được xâm phạm. + NT: Bài thơ vừa biểu ý vừa biểu cảm cảm xúc mãnh liệt được nén kín trong ý tưởng. - Bằng thể thơ thất ngôn tứ tuyệt giọng thơ hào hùng đanh thép, ngôn ngữ dâng dạc, dứt khoát, thể hiện được bản lĩnh khí phách dân tộc . * Phß gi¸ vÒ kinh(TrÇn Quang Kh¶i) - Trần Quang Khải ( 1241 - 1294 ) con trai thứ ba của vua Trần Thái Tông là người có công lớn trong cuộc kháng chiến chống Mông – Nguyên. + Hoàn cảnh sáng tác: được sáng tác lúc ông đi đón Thái Thượng Hoàng (TTT vµ TNT)về Thăng Long nay sau chiÕn th¾ng CD vµ HT gi¶i phãng kinh ®«. + NT: thể thơ ngũ ngôn từ tuyệt đường luật (1285 ). Gồm 4 câu, mỗi câu 5 chữ, được gieo vần ở cuối câu 1,2,4. + ND: Bài thơ thiên về biểu ý: +Hai câu đầu : thể hiện hào khí chiến thắng của dân tộc đối với giặc Nguyên – Mông. + Hai câu cuối : lời động viên xây dựng phát triển đất nước trong thời bình và niềm tin sắt đá vào sự phát triển bền vững muôn đời của đất nước. - Bài thơ dùng cách diễn đạt chắc nịch súc tích,cô động không hình ảnh,không hoa mỹ,cảm xúc được nén trong ý tưởng.
9. Với hình thức diễn đạt cô đúc, dồn nén cảm xúc vào bên trong ý tưởng, bài thơ “phò giá về kinh” đã thể hiện hào khí chiến thắng và khát vọng thái bình, thịnh trị của dân tộc ta ở thời đại nhà Trần. * C«n S¬n ca (NguyÔn Tr·i) - Nguyễn Trãi ( 1380_ 1442 ) hiệu là Ức Trai.Ông tham gia khởi nghĩa Lam Sơn. Nguyễn Trải đã trở thành một nhân vật lịch sử lỗi lạc, toàn tài hiếm có. + Hoàn cảnh: Bài ca Côn Sơn được sáng tác trong thời gian ở ẩn. - Bài thơ được sáng tác theo thể thơ lục bát. + ND: - Từ “ta” có mặt 5 lần Nguyễn Trãi đang sống trong những giây phút thãnh thơi,đang thả hồn vào cảnh trí Côn Sơn. - Côn Sơn là một cảnh trí thiên nhiên khoáng đạt,thanh tĩnh nên thơ tạo khung cảnh cho thi nhân ngồi ngâm thơ nhàn một cách thú vị. * Buæi chiÒu ®øng ë phñ Thiªn tr­êng tr«ng ra(TrÇn Nh©n T«ng) - Trần Nhân Tông ( 1258 _ 1308 ) tên thật là Trần Khâm là một ông vua yêu nước. Ông cùng vua cha lãnh đạo hai cuộc kháng chiến chống Mông _ Nguyên thắng lợi. Ông là vị tổ thứ nhất của dòng thiền Trúc Lâm Yên Tử. - Bài thơ được sáng tác trong dịp về thăm quê cũ ở Thiên Trường. -Tác giả quan sát cảnh Thiên Trường là lúc về chiều sắp tối : + Cảnh chung ở phủ Thiên Trường là vào dịp thu đông,có bóng chiều,sắc chiều man mác ,chập chờn “nữa như có nữa như không” vào lúc giao thời giữa ban ngày và ban đêm ở chốn thôn quê dân dã. Một cảnh chiều ở thôn quê được phác họa rất đơn sơ nhưng vẫn đậm đà sắc quê, hồn quê. Cảnh tượng buổi chiều ở phủ Thiên Trường là cảnh tượng vùng quê trầm lặng mà không đùi hui. Ở đây vẫn ánh lên sự sống của con người trong sự hòa hợp với cảnh vật thiên nhiên một cách nên thơ,chứng tỏ tác giả là người tuy có địa vị tối cao nhưng tâm hồn vẫn gắng bó máu thịt với quê hương thôn dã. II. C¸ch ®äc – hiÓu vÒ th¬ trung ®¹i: 1. X¸c ®Þnh thÓ th¬(tÝnh c« ®äng, hµm sóc) 2. Hoµn c¶nh chung cña ®¸t n­íc( thêi ký nµo?), hoµn c¶nh riªng cña t¸c phÈm(n¨m..) 3. B¸m s¸t vµo nguyªn t¸c(phiªn ©m), phÇn chó thÝch sgk. KÕt hîp ph©n tÝch nghÖ thuËt. 4. Phong c¸ch cña nhµ th¬ (NguyÔn Tr·i: th­êng thÓ hiÖn t×nh yªu thiªn nhiªn, sù hßa hîp tuyÖt ®èi víi thiªn nhiªn cña t©m hån thi sÜ ®ång th¬i còng thÊy ®­îc nh©n c¸ch thanh cao, chÊt chøa t©m sù l¸nh xa chèn thÞ thµnh thÞ phi...), HXH: hay viÕt vÒ phô n÷: th­êng la nh÷ng ng­¬i cã vÎ ®Ñp, cã c¸ tÝnh, kh¸t khao HP løa ®«i nh­ng cuéc ®êi l¹i Ðo le, th©n phËn bÊp bªnh ch×m næi, ®a ®oan. Bµ huyÖn Thanh Quan: nçi niÒm hoµi cæ. NguyÔn KhuyÕn viÕt vÒ phong c¶nh vµ cuéc sèng cña lµng quª VN. III. LuyÖn ®Ò: 1. Có người cho rằng bài thơ “ Sông núi nước Nam” là một bản tuyên ngôn độc lập đầu tiên của nước ta. Hãy phát biểu cảm xúc của em về bài thơ theo quan niệm trên. Gợi ý: - Gi¶i thÝch: Tuyên ngôn độc lập là một văn kiện chính trị nhằm tuyên bố và khẳng định nền ĐL của một quốc gia, DT. - SNNN không phải là một văn kiện CT, nó là bài thơ gồm 28 chữ gắn với cuộc kháng chiến chống xl Tống TH 11-> cảm hứng ái quốc mãnh liệt...-> giá trị như một bản tuyên ngôn ĐL thực sự.
10. + Tự hào vị thế ngang hàng của nước Nam với Trung Hoa (Nam quốc, đế) + Tự hào khẳng định chủ quyền lãnh thổ sâu sắc(hợp đạo trời, thuận lòng người)(Nước Nam là của người N-> chân lí hiển nhiên, vững bền. + Cảnh báo đanh thép với quân xâm lược, tin tưởng sâu sắc vào ý chí quyết tâm chiến đấu Bv chủ quyền DT. 2. Đọc hai dòng thơ sau rồi trả lời các câu hỏi bên dưới: Trong rừng có trúc bóng râm, Trong màu xanh mát ta ngâm thơ nhàn. - Những dòng thơ trên được trích từ tác phẩm nào? Do ai sáng tác? Trong hoàn cảnh nào? - Chỉ ra cái hay của 2 dòng thơ trên. Gợi ý: - Nêu bật các nội dung sau: + Cảnh trí Côn Sơn khoáng đạt thanh tĩnh. + Tâm hồn nhà thoa thảnh thơi, chan hoa cùng cảnh sắc thiên nhiên. + Nhịp thơ êm ái, nhẹ nhàng. 4 . Củng cố : * GV củng cố , khái quát cho HS nội dung cơ bản, HS khắc sâu kiến thức đã học . 5 . Hướng dẫn HS về nhà : ôn tập các kiÕn thøc đã học.
11. Ngày soạn: 2/10/2015 BÀI 5: RÈN KỸ NĂNG LÀM BÀI VĂN BIỂU CẢM A. Môc tiªu bµi häc: - Hs «n luyÖn c¸c kiÕn thøc c¬ b¶n vÒ tiÕng ViÖt: tõ ghÐp, tõ l¸y, ®¹i tõ. - RÌn kÜ n¨ng ph¸t hiÖn nh÷ng ®¬n vÞ kiÕn thøc nµy trong tõng tr­êng hîp cô thÓ. - Gi¸o dôc ý thøc tù häc. B . Phương pháp: ôn luyện, tổng hợp, kiến thức C. Chuẩn bị - GV: SGK,tµi liÖu tham kh¶o - HS : SGK , ®å dïng häc tËp D . Tiến trình lên lớp 1. Ổn định lớp: Ngµy d¹y Líp TiÕt SÜ sè 7A 7B 7C I. KiÕn thøc vµ kü n¨ng c¬ b¶n cÇn nhí. 1. Nhu cầu biểu cảm: Lần đầu tiên đứng trước biển em cảm nhận được điều gì về sự bao la của biển, về vẻ đẹp luôn biến đổi.. Nghe một bài hát, xem 1 bộ phim, đọc một bài thơ, đứng trước một bức tranh đẹp em không thể dửng dưng... Trước một hoàn cảnh xa cỡ lỡ bước ... lòng em có nhói lên nỗi cảm thương...Khi ta làm được một việc ta hằng mong ước... ta có thể reo to lên... em có thấy lòng mình lâng lâng cảm xúc. => Cuộc sống xung quanh ta có muôn ngàn điều tác động đến ta, gợi cho ta bao cung bậc cảm xúc. => Trong cuộc sống có bao niềm vui nỗi buồn, khổ đau, hạnh phúc. Những cảm xúc ấy, có khi thầm kín trong lòng, có khi con người muốn được giãi bày, chia sẻ với bạn bè, có khi được boobj lộ qua tiếng khóc. Lời than. => Bộc lộ cảm xúc là nhu cầu tự nhiên của con người. 2. Văn biểu cảm: Những cảm xúc chủ quan của con người được bộc lộ qua phương tiện ngôn từ sẽ tạo ra văn biểu cảm. - Văn biểu cảm: là văn bản viết ra nhằm biểu đạt tình cảm, cảm xúc, sự đánh giá của con người đối với thế giới xung quanh và khêu gợi lòng đồng cảm nơi người đọc. 3. Các cách biểu cảm: + Biểu cảm trực tiếp: là bày tỏ trạng thái, cảm xúc những ý nghĩ thầm kín bằng những từ ngữ chỉ thẳng cảm xúc đó hoặc lời than, lời gọi, lời hỏi, như: than ôi, hỡi ôi. Hoặc bộc lộ trực tiếp những nỗi niềm, cảm xúc trong lòng đối tượng đó. + Biểu cảm gián tiếp: thông qua tả phong cảnh, kể về một sự việc hay gợi 1 suy nghĩ liên tưởng... để người đọc hiểu ra không gọi thẳng cảm xúc chọn hình ảnh ẩn dụ: loài cây, đồ vật hay hiện tượng nào đó) để gửi gắm tâm trạng. 4. Đề văn biểu cảm: - Cấu trúc thường ngắn gọn, rõ ràng. VD: Loài hoa em yêu. - Cấu trúc đề mở: VD: vui buồn tuổi thơ. Tình bạn học đường... Thường nêu ra đối tượng biểu cảm và định hướng tình cảm cho bài làm. 5. Các dạng đề văn biểu cảm: + Biểu cảm về:
12. - Về cảnh đẹp thiên nhiên: bình minh trên quê hương, chiều trên biển, cánh đồng lúa chín. - Về các loài cây, các loài hoa: hoa đào, hoa mai, hoa sen, cây đa đầu làng, cây gạo.. - Về sự việc: một chuyến đi chơi xa... - Về con vật: vật nuôi... - Về con người: biểu cảm về mẹ, về người thân... - Về DLTC: về một di tích lịch sử nơi em sống... - Về một công trình kiến trúc: Cầu Long Biên... - Về hiện tượng xã hội: ô nhiễm môi trường, nếp sống văn minh... - Về tác phẩm văn học: bài hát, buổi biểu diễn văn nghệ, một bài thơ... II. Cách làm bài văn biểu cảm: 1. Tìm hiểu đề (3 bước), lập ý: + Muốn lập ý cho bài văn biểu cảm thường dùng các cách sau: - Liên hệ hiện tại với tương lai: tưởng tượng về đối tượng trong tương lai, mượn tương lai để làm nổi bật đối tượng trong hiện tại -> Tạo dư âm cho cảm xúc, gắn kết hiện tại với tương lai của dối tượng. - Hồi tưởng quá khứ và suy nghĩ về hiện tại (thường dùng yếu tố tự sự): liên tưởng đến những kỉ niệm trong quá khứ có liên quan đến đối tượng.-> đưa những suy nghĩ về hiện tại (Tức là lấy quá khứ soi vào hiện tại-> cảm xúc trở nên sâu lắng, có bề dày) - Tưởng tượng tình huống (yếu tố tự sự), hứa hẹn, mong ước tình huống với đối tượng cảm xúc – gửi gắm những suy nghĩ, cảm xúc về đối tượng hoặc ước mơ của mình. - Quan sát suy ngẫm(miêu tả): Miêu tả để bộc lộ cảm xúc. 2. Lập dàn bài 3. Viết bài 4. Sửa bài III. Luyện đề: 1. Cảm xúc về dòng sông quê em - Tìm hiểu đề: Nội dung: Tình cảm về dòng sông quê hương. - Dàn ý: + Mở bài: Yêu mến dòng sông quê em giàu đẹp. - Giới thiệu dòng sông quê hương của em với những đặc điểm như: Tên, vị trí, đặc điểm chung + Thân bài: - Dòng sông đã cho nước tươi mát cả cánh đồng làm giàu cho quê hương trù phú. - Sông là con đường kinh tế huyết mạch của quê em. - Là nơi mà tưởi thơ em đã gắn bó với nhiều kỷ niệm nhất bên cạnh đó dòng sông còn gắn liền với những chiến công lịch sử oanh liệt của đất nước. + Kết bài: Cảm nghĩ của em về dòng sông. 2. Cây bàng trước sân trường em. - Dàn ý: + MB: Quê em đã vào thu - Cây bàng trên sân trường xanh um. + TB: 1. Cây bàng trong bốn mùa: a. Mùa đông: Cành khẳng khiu - Lá lác đác, màu nâu đỏ
13. - Cây buồn, cô đơn... b. Mùa xuân: - Búp non mới nhú - Chồi non, lá non - Cây mỡ màng, sức sống hồi sinh... c. Mùa hè - Tán lá xanh um... - Hoa bàng...quả xanh... quả chín 2. Nhớ kỉ niệm với cây: - Kỉ niệm kết bạn... - Những trò chơi... 3. Liên tưởng, suy nghĩ - Cây bàng với tuổi thơ - Cây bàng với HN. + Kết bài: - Cây bàng với tuổi thơ. - Ước mong của em. 4 . Củng cố : * GV củng cố , khái quát cho HS nội dung cơ bản, HS khắc sâu kiến thức đã học . 5 . Hướng dẫn HS về nhà : ôn tập các kiÕn thøc đã học. Ngày soạn: 8/10/2015 BÀI 6: RÈN KỸ NĂNG LÀM BÀI VĂN BIỂU CẢM(Tiếp) A. Môc tiªu bµi häc:
14. - Hs tiếp tục «n luyÖn c¸c kiÕn thøc c¬ b¶n vÒ văn biểu cảm, vai trò của yếu tố tự sự và miêu tả trong bài văn biểu cảm, cách sử dụng hai yếu tố này trong một bài văn biểu cảm. - Rèn kỹ năng luyện viết câu, dựng đoạn vê văn biểu cảm. - Gi¸o dôc ý thøc tù häc. B . Phương pháp: ôn luyện, tổng hợp, kiến thức C. Chuẩn bị - GV: SGK,tµi liÖu tham kh¶o - HS : SGK , ®å dïng häc tËp D . Tiến trình lên lớp 1. Ổn định lớp: Ngµy d¹y Líp TiÕt SÜ sè 7A 7B 7C I. Các bước làm bài văn biểu cảm: Bước 1: Tìm hiểu đề và tìm ý. - Đọc kĩ đề, gạch chân từ ngữ quan trọng (biểu cảm về đối tượng nào? Cảm xúc bao trùm là gì? - Đặt câu hỏi tìm ý: VD: Mình hiểu và hình dung được gì về đối tượng biểu cảm? Điều gì, kỉ niệm gì với đối tượng để lại cho em ấn tượng sâu sắc nhất? Từ những cảm xúc về đối tượng đó, em liên tưởng đến ai, điều gì trong cuộc sống?.... Bước 2: Lập dàn ý: + MB: Nên dẫn dắt vào cảm xúc một cách tự nhiên-> người đọc hình dung được cảm xúc chung của người viết một cách ấn tượng. + TB: Sắp xếp các ý nhỏ phù hợp sự phát triển tâm lí của con người. + KB: Nâng cảm xúc thành tư tưởng (cái chung), tình cảm có tính khái quát hoặc liên tưởng mở rộng. Bước 3: Viết bài: - Viết các phần, các mục thành đoạn văn biểu cảm hoàn chỉnh, hấp dẫn. - Lưu ý: + Sử dụng linh hoạt nhiều hình thức diễn đạt ý: - Vê câu: dùng nhiều loại câu để mạch văn uyển chuyển. - Về tu từ: dùng những biện pháp tu từ hợp lí. - Về phương thức: kết hợp BC+TS+MT phù hợp. II. Luyện kỹ năng sử dụng yếu tố miêu tả, tự sự trong bài văn biểu cảm: - Yếu tố miêu tả: không miêu tả đầy đủ, chi tiết sự việc, cảnh vật, con ngươi... - Sử dụng yếu tố MT hiệu quả cần: quan sát, tái hiện đối tượng trong tâm trí rồi chọn chi tiết, sự việc nào gây ấn tượng, có ý nghĩa làm cơ sở suy ngẫm, liên tưởng. - Miêu tả còn dùng để miêu tả cảm xúc, diễn biến nội tâm của người viết trước các tình huống, trạng thái,... - Yếu tố tự sự: để hồi tưởng kỉ niệm, tưởng tượng tình huống, liên tưởng đến hoàn cảnh, cảm xúc về đối tượng trong tương lai. III. Các cách lập ý cho bài văn biểu cảm: 1. Liên hệ hiện tại với tương lai: + Dùng trí tưởng tượng tạo ra hình ảnh đối tượng trong tương lai, miêu tả, so sánh với hiện tại. MQH: Hiện tại- Tương lai.
15. 2. Hồi tưởng quá khứ và suy nghĩ về hiện tại: - Làm sống dậy những kỉ niệm quá khứ bằng cách kết hợp: tả với kể và trực tiếp bộc lộ cảm xúc về đối tượng biểu cảm. (Lấy quá khứ để soi tỏ hiện tại) 3. Tưởng tượng tình huống hứa hẹn, mong ước: - Từ tình huống hiện tại tưởng tượng ra tình huống trong tương lai (Cách viết này hấp dẫn người đọc) + Quan sát, suy ngẫm - Dựa vào hình ảnh về đối tượng biểu cảm để đưa ra những suy ngẫm về đối tượng. Tức là vưa miêu tả vừa liên tưởng, suy ngẫm (Tạo ấn tượng chân thực) IV. Luyện đề: 1. Hãy nghe đoạn văn sau và trả lời câu hỏi(Tr55 Rèn KN làm văn biểu cảm) a. Xác định đối tượng biểu cảm trong đoạn văn. b. Đoạn văn được lập ý theo cách nào? c. Tìm những yếu tố miêu tả và biểu cảm trong đoạn văn, nêu tác dụng của những yếu tố MT và BC đó. Gợi ý: a. Biểu cảm vê cây bàng. Cảm xúc bao trùm toàn bộ đoạn văn: sự gắn bó của cây bằng với đời sống. b. Cách lập ý: - Tiếng bàng đánh thức hồi ức. - Nhớ những kỉ niệm có liên quan đến bàng: + Trèo cây, nhặt bàng rụng + Món xôi nhân bàng. + Bà hàng xôi và những nắm xôi gói trong lá bàng. c. Theo cách: Từ hiện tại nhớ về quá khứ. 2. Nghe các đoạn mở bài sau rồi nhận xét: a. Đối tượng biểu cảm. b. Nhận xét cách mở bài. c. KL cách mở bài. 3. Cho đề văn sau: “ Hoa sữa, loài hoa em yêu” “ Đêm trăng quê em” 4 . Củng cố : * GV củng cố , khái quát cho HS nội dung cơ bản, HS khắc sâu kiến thức đã học . 5 . Hướng dẫn HS về nhà : ôn tập các kiÕn thøc đã học. Ngày soạn: 18/10/2015 BÀI 7: LUYỆN ĐỀ CỤM THƠ CA TRUNG ĐẠI VIỆT NAM(Tiếp) A. Môc tiªu bµi häc: - Hs «n luyÖn c¸c kiÕn thøc c¬ b¶n vÒ tiÕng ViÖt: tõ ghÐp, tõ l¸y, ®¹i tõ. - RÌn kÜ n¨ng ph¸t hiÖn nh÷ng ®¬n vÞ kiÕn thøc nµy trong tõng tr­êng hîp cô thÓ. - Gi¸o dôc ý thøc tù häc. B . Phương pháp: ôn luyện, tổng hợp, kiến thức
16. C. Chuẩn bị - GV: SGK,tµi liÖu tham kh¶o - HS : SGK , ®å dïng häc tËp D . Tiến trình lên lớp 1. Ổn định lớp: Ngµy d¹y Líp TiÕt SÜ sè 7A 7B 7C I. KiÕn thøc vµ kü n¨ng c¬ b¶n cÇn nhí. - Thơ ca trung đại thời kỳ này thể hiện phong cách riêng của từng tác giả (NguyÔn Tr·i: th­êng thÓ hiÖn t×nh yªu thiªn nhiªn, sù hßa hîp tuyÖt ®èi víi thiªn nhiªn cña t©m hån thi sÜ ®ång th¬i còng thÊy ®­îc nh©n c¸ch thanh cao, chÊt chøa t©m sù l¸nh xa chèn thÞ thµnh thÞ phi...), HXH: hay viÕt vÒ phô n÷: th­êng la nh÷ng ng­¬i cã vÎ ®Ñp, cã c¸ tÝnh, kh¸t khao HP løa ®«i nh­ng cuéc ®êi l¹i Ðo le, th©n phËn bÊp bªnh ch×m næi, ®a ®oan. Bµ huyÖn Thanh Quan: nçi niÒm hoµi cæ. NguyÔn KhuyÕn viÕt vÒ phong c¶nh vµ cuéc sèng cña lµng quª VN. 1. Hệ thống các bài thơ trung đại tư TK 17-> đầu TK 19. - Bánh trôi nước - TNTT. - Qua đèo Ngang - TNBCĐL - Bạn đến chơi nhà - TNBCĐL - Sau phút chia li - Song thất lục bát. 2. Thơ Đường luật. a, Đặc điểm thể thơ * Thất ngôn tứ tuyệt: Có 4 câu, mỗi câu 7 chữ. - Vần thơ: 4/3 - Gieo vần chân,vần bằng, cách gieo vần: chữ cuối câu một vần với chữ cuối của các câu chẵn. - Đối: Phần lớn không có đối. - Cấu trúc: 4 phần (khai, thừa, chuyển, hợp) - Luật bằng trắc: Nhất tam ngũ bất luận, nhị tứ lục phân minh. * Ngũ ngôn tứ tuyệt: 4 câu mỗi câu 5 chữ - Ngắt nhịp 2/3 - Gieo vần cách * Thơ Thất ngôn bát cú Đường luật: 8 câu mỗi câu 7 chữ. - Vần thơ: Vần chân, đọc vận (một vần), cách gieo vần chữ cuối câu một vần với chữ cuối của các câu chẵn 2,4,6,8 - Cấu trúc: bốn phần (đề, thực, luận, kết). - Đối: Hai câu thực đối nhau, hai câu luận cũng vậy. - Luật bằng trắc: nhất tam ngũ bất luận, nhị tứ lục phân minh ( GV giải thích cho HS hiểu) * Song thất lục bát: hai câu 7 tiếp câu 6, câu 8. Số câu trong bài bài không hạn định. - Gieo vần chân, vần liền. Chữ cuối câu 7 vần với chữ 5 câu 7 dưới(Vần trắc). Chữ cuối câu 7 dưới vân với chữ cuối câu 6, đều vần bàng. Chữ cuối câu 6 vần với chữ thứ 6 câu 8 đều vần bằng. Chữ cuối câu 8 vần với chữ thứ 5 câu 7 trên của khổ sau, vần bằng. -> Thể thơ tuân theo qui định chặt chẽ về niêm, luật, thể th¬ gß bã nhÊt trong lÞch sö th¬ ca nh©n lo¹i. Song luËt th¬ nghiªm ngÆt nh­ vËy mµ thµnh tùu th¬ ®¹t ®­îc vÉn bÒ thế.
17. 2. Nội dung, nghệ thuật. + Ca ngợi vẻ đẹp, phẩm chất trong trắng, son sắt của người phụ nữ VN xưa. Cảm thườn sâu sắc cho thân phận chìm nổi của họ. + Tâm trạng buồn sầu, sự hoài cổ ( Chinh phụ ngâm, Qua Đèo Ngang) + Tình bạn chân thành, thắm thiết ( Bạn đến chơi nhà). II. Luyện đề: 1. Chép thuộc lòng bài Qua Đèo Ngang 2. Bài thơ trên của tác giả nào? Giới thiệu về tác giả đó? 3. Phân tích 2 câu kết của bài thơ. 4. Phân tích 2 câu thực của bài. Gợi ý: - Giới thiệu tác giả tác phẩm nội dung khái quát của bài thơ. - Dẫn vào hai câu thơ + Hình ảnh đặc sắc, , nghệ thuật đối, biện pháp tu từ + Giọng thơ, nhịp thơ - Khẳng định lại giá trị nội dung của hai câu thơ. - Cảm nghĩ của em. 1. Bài thơ Bánh trôi nước biểu lộ cảm xúc gì của tác giả Hồ Xuân Hương. Cảm xúc ấy được thể hiện qua cách trình bày như thế nào? Gợi ý: - Biểu cảm: Giá trị ND. - Miêu tả hình ảnh chiếc bánh trôi và hình ảnh của người phụ nữ. 2. Bài thơ Sau phút chia ly được viết theo thể thơ nào? Vì sao? 3. Trình bày cảm xúc của em sau khi đọc xong 4 câu cuối. Gợi ý: - Tâm trạng tuyệt vọng. “Ngàn dâu xanh ngắt”. - Nỗi sầu chia ly đã lên đến cực độ "ngàn dâu xanh ngắt, gợi cảnh trời cao đất rộng, thăm thẳm mênh mông không giới hạn. Làm nổi bật nỗi sầu, nỗi buồn ly biệt diễn ra triền miên khơi nguồn trong tâm hồn chinh phụ. -Câu hỏi tu từ như 1 tiếng thở dài ngao ngán. Nỗi buốn chất cao như núi, vô vọng, cô đơn. - Khát vọng được sống hạnh phúc trong tình yêu có vợ chồng, trong hoà bình yên vui. - Phê phán chiến tranh phi nghĩa đã để lại bao nỗi đau trong lòng người -> tính nhân văn - Điệp từ, ngữ, từ ngữ, gợi cảm, câu hỏi tu từ. => Khắc sâu nỗi buồn sầu chia ly của người phụ nữ có chồng đi chiến trận. 4 . Củng cố : * GV củng cố , khái quát cho HS nội dung cơ bản, HS khắc sâu kiến thức đã học 5 . Hướng dẫn HS về nhà : ôn tập các kiÕn thøc đã học.